Бишкек шаары 1996-жылдын 1-июлу № 34

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук

актылары жµн‰ндµ

(Кыргыз Республикасынын

1997-жылдын 21-ноябрындагы N 82 Мыйзамынын,

1998-жылдын 16-июнундагы N 80 Мыйзамынын,

1999-жылдын 17-июнундагы N 57 Мыйзамынын,

1999-жылдын 13-июлундагы N 69 Мыйзамынын,

1999-жылдын 27-ноябрындагы N 131 Мыйзамынын,

2002-жылдын 24-январындагы N 11 Мыйзамынын,

2002-жылдын 25-июлундагы N 130 Мыйзамынын,

2003-жылдын 1-августундагы N 166 Мыйзамынын,

2004-жылдын 17-июлундагы N 89 Мыйзамынын,

2005-жылдын 4-июнундагы N 71 Мыйзамынын,

2006-жылдын 4-августундагы N 148 Мыйзамынын,

2006-жылдын 9-августундагы N 168 Мыйзамынын,

2007-жылдын 20-февралындагы N 18 Мыйзамынын,

2007-жылдын 27-февралындагы N 24 Мыйзамынын

редакцияларына ылайык)

I глава. Жалпы жоболор

II глава. Ченемдик укуктук актылардын т‰рлµр‰

III глава. Мыйзамдардын долбоорлорун даярдоо боюнча иштерди

пландоо

IV глава. Ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун даярдоо жана

каттоо

V глава. Мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын

жарыяланышы

VI глава. Убакытта, мейкиндикте жана адамдардын арасында

мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын

колдонулушу

VII глава. Ченемдик укуктук актыларды чечмелµµ (т‰ш‰нд‰р‰‰)

VIII глава. Мамлекеттик эсеп жана мамлекеттин ченемдик укуктук

актыларын каттоо

Бул Мыйзам Кыргыз Республикасынын Конституциясынын негизинде ченемдик укуктук актылардын т‰ш‰н‰г‰н, т‰рлµр‰н жана алардын µз ара карым-катнашын, аларды даярдоонун, жарыялоонун, колдонуунун, т‰ш‰нд‰р‰‰н‰н жана систематизациялоонун жалпы тартибин, ошондой эле юридикалык талаш-тартыштарды чеч‰‰н‰н ыкмаларын аныктайт.

I глава

Жалпы жоболор

1-статья.

1. Ченемдик укуктук акт - бул мыйзам чыгаруучу орган тарабынан µз компетенциясынын чегинде белгиленген формада кабыл алынган жана укуктук нормаларды белгилµµгµ, µзгµрт‰‰гµ жана жоюп таштоого багытталган, башкача айтканда такай же убактылуу м‰нµздµ кµп жолу колдонууга эсептелип, милдетт‰‰ т‰рдµ жалпысынан аткарылууга тийиш болгон жазуу ж‰з‰ндµг‰ расмий документ.

2. Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылар системасына:

1) Кыргыз Республикасынын Конституциясы, Кыргыз Республикасынын конституциялык мыйзамдары, Кыргыз Республикасынын мыйзамдары;

2) Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктары, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин жана Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н токтомдору, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын актылары, Кыргыз Республикасынын министрликтеринин, мамлекеттик комитеттеринин жана администрациялык ведомстволорунун актылары, жергиликт‰‰ мамлекеттик администрациялардын жана жергиликт‰‰ µз алдынча башкаруу органдарынын чечимдери кирет.

3. Мыйзам алдындагы ченемдик акты - мамлекеттик бийлик органынын мыйзамга караганда тµмµн‰рµµк юридикалык к‰чкµ ээ болгон ченемдик укуктук актысы. Мыйзам алдындагы ченемдик акты мыйзамдардын негизинде жана аларды аткаруу ‰ч‰н кабыл алынат.

4. Мыйзам алдындагы ченемдик актыларга Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктары, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин токтомдору жана Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н токтомдору, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын, Кыргыз Республикасынын министрликтеринин, мамлекеттик комитеттеринин жана администрациялык ведомстволорунун актылары, жергиликт‰‰ мамлекеттик администрациялардын чечимдери жана жергиликт‰‰ µз алдынча башкаруу органдарынын чечимдери кирет.

5. Мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын системасында Кыргыз Республикасынын Конституциясы эњ жогорку юридикалык к‰чкµ ээ.

6. Эгерде Жогорку Кењештин депутаттарынын жалпы санынын ‰чтµн экиден кем эмес бµл‰г‰ добуш берсе, анда экиден кем эмес талкуудан µткµндµн кийин конституциялык мыйзамдар, Кыргыз Республикасынын чек арасын µзгµрт‰‰ жµн‰ндµ мыйзамдар, Конституцияга жана конституциялык мыйзамдарга т‰ш‰н‰к бер‰‰ кабыл алынды деп эсептелет.

7. Референдум кабыл алган мыйзамды µзгµрт‰‰ же жоюп таштоо референдум жолу менен гана ж‰рг‰з‰л‰ш‰ м‰мк‰н.

(КР 1999-жылдын 27-ноябрындагы N 131 Мыйзамынын, 2002-жылдын 24-январындагы N 11 Мыйзамынын, 2006-жылдын 4-августундагы N 148 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

2-статья.

Кыргыз Республикасынын мыйзам чыгаруу жана аткаруу бийлик органдары аларга Кыргыз Республикасынын Конституциясы жана мыйзамдары берген ыйгарым укуктардын чегинде ченемдик укуктук актыларды чыгарышат.

3-статья.

1. Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары Кыргыз Республикасынын Конституциясына, ошондой эле салыштырганда алардан жогорураак юридикалык к‰чкµ ээ Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларына дал ке뉉лµр‰ тийиш.

2. Ченемдик укуктук актылардын мыйзамдуулугун камсыз кылуучу ыкма болуп саналат:

1) актыны белгилеген тартипте конституциялык эмес деп таануу;

2) жогору турган органдарга акт боюнча даттануу;

3) сотко берилген даттануулар жана арыздар;

4) актыны колдонуунун токтотулушу;

5) кабыл алынган актыга каршылык билдир‰‰;

6) актыны к‰ч‰н жоготту деп таануу;

7) актыга µзгµрт‰‰лµр жана толуктоолор кирги牉;

8) жалпыга милдетт‰‰ ченемдик укуктук актыларды мамлекеттик каттоо.

4-статья.

1. Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 68-статьясына ылайык Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењеши µз‰н‰н мыйзам чыгаруучу ыйгарым укуктарын Кыргыз Республикасынын Президентине бир жылдан ашык эмес мµµнµткµ жибере алат. Эгерде Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана мыйзамдарына каршы келбесе, анда Кыргыз Республикасынын Президенти, Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰ мыйзам чыгаруу ыйгарым укуктарынын бир бµл‰г‰н карамагындагы органдарга жибер‰‰гµ акылуу.

2. Жибер‰‰ жµн‰ндµ актыда кайсы органга кандай ыйгарым укук жана канчалык мµµнµткµ жиберилери кµрсµт‰лµт, ошондой эле жиберилген ыйгарым укукту канчалык ченемде органдын пайдалануу укугунун алкагы белгиленет.

3. Тигил же бул ыйгарым укук берилген орган, аны башка органга бер‰‰гµ укугу жок.

4. Берилген ыйгарым укукту ишке ашыруунун тартиби жµн‰ндµ ченемдик укуктук актыны чыгарып, орган ага тийишт‰‰ ыйгарым укуктарды жибергендиги жµн‰ндµ айтылган ченемдик укуктук актыга же мыйзамга шилтейт.

(КР 2006-жылдын 4-августундагы N 148 Мыйзамынын, 2007-жылдын 27-февралындагы N 24 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

Бул статьянын биринчи бµл‰г‰ндµ "Конституциясынын" деген сµз берилбегендиктен ссылка 68-статьяга берилди. Ошондой эле мыйзамдын орусча редакциясын карањыз.

5-статья.

Кыргыз Республикасынын мыйзамдары, Кыргыз Республикасынын Президентинин указдары, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин, Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н токтомдору Кыргыз Республикасынын б‰тк‰л аймагында куч‰нµ киргенден тартып милдетт‰‰ жана токтоосуз аткарылууга тийиш.

(КР 2007-жылдын 27-февралындагы N 24 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

6-статья.

1. Мыйзам же башка ченемдик укуктук актылар Кыргыз Республикасынын Конституциясына туура келбесе, анда Кыргыз Республикасынын Конституциясы колдонулат.

2. Кыргыз Республикасынын Президенти, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин палаталары, Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰ жана жергиликт‰‰ µз алдынча башкаруу органдары чыгарган ченемдик укуктук актылар менен мыйзам карама-каршы келсе, анда Кыргыз Республикасынын мыйзамы колдонулат.

3. Кыргыз Республикасынын Конституциясынын, мыйзамдарынын жана башка ченемдик укуктук актыларынын мамлекеттик тилдеги тексти расмий тилдеги текстине туура келбеген учурда мамлекеттик тилдеги текст т‰п нуска деп эсептелет.

(КР 2002-жылдын 24-январындагы N 11 Мыйзамынын, 2007-жылдын 20-февралындагы N 18 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

7-статья.

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту, Кыргыз Республикасынын Жогорку соту, жергиликт‰‰ соттор конкретт‰‰ ишти чечкендигине байланыштуу ченемдик укуктук актылардын Конституцияга жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына туура келбестигин байкаса, анда Кыргыз Республикасынын Конституциясынын жана мыйзамдарынын негизинде чечим кабыл алышат.

(КР 2006-жылдын 4-августундагы N 148 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

8-статья.

1. Кыргыз Республикасы белгиленген тартипте катышып т‰з‰лгµн эл аралык келишимдин же эл аралык укуктун жалпы таанылган нормалары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына же башка ченемдик укуктук актыларына туура келбесе, анда жогоруда айтылган келишимдер жана нормалар белгилеген эрежелер колдонулат.

2. ССР Союзунун мыйзамдары жана башка ченемдик укуктук актылары Кыргыз Республикасынын аймагында тийишт‰‰ мыйзамдарды же башка Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана мыйзамдарына каршы келбеген ченемдик укуктук актыларды кабыл алганга чейин колдонулат.

9-статья.

1. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын даярдоо, кароо жана кабыл алуу тартиби Кыргыз Республикасынын Конституциясы, "Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин Регламенти жµн‰ндµ" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы жана ушул Мыйзам менен аныкталат.

2. Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н ченемдик укуктук актыларын кароо жана кабыл алуу тартиби "Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰ жµн‰ндµ" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы, Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н ишинин Регламенти менен аныкталат.

3. Министрликтердин, мамлекеттик комитетинин жана административдик ведомстволордун ченемдик укуктук актыларын кароо жана кабыл алуу тартиби Кыргыз Республикасынын Президенти же Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰ бекиткен ушул органдар жµн‰ндµ жоболор менен аныкталат.

4. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик-укуктук актыларын кароо жана кабыл алуу тартиби "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жµн‰ндµ" Мыйзам талабына ылайык Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан аныкталат. Улуттук банк тарабынан чыгарылган ченемдик-укуктук актылар (жоболор, эрежелер, нускоолор ж.б.у.с.) тиеше뉉 токтомдо же буйруктар менен бекитилет.

(КР 1999-жылдын 27-ноябрындагы N 131 Мыйзамынын, 2006-жылдын 4-августундагы N 148 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

II глава

Ченемдик укуктук актылардын т‰рлµр‰

10-статья.

1. Мыйзам - бул Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин палаталары белгилеген процедураларга ылайык кабыл алынган же референдум жолу менен кабыл алынып, мамлекеттик жана коомдук турмуштун маани뉉 маселелерин жµнгµ салуучу ченемдик укуктук акт.

2. Мыйзам менен башка маселелер да чечилиши м‰мк‰н, эгерде алар Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана мыйзамдарына ылайык мыйзам формасында жµнгµ салынышы тийиш болсо.

11-статья.

1. Конституциялык мыйзам - бул мамлекеттин жана конституциялык т‰з‰л‰шт‰н укуктук негиздерин жµнгµ салуучу мыйзам.

2. Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 59-статьясына ылайык конституциялык мыйзамдар болуп республиканын чек арасын µзгµрт‰‰ жµн‰ндµ мыйзамдар жана Кыргыз Республикасынын Конституциясында каралып, Жогорку Кењештин эки палатасынын депутаттарынын жалпы санынын ‰чтµн экиден кем эмес бµл‰г‰н‰н добушу менен кабыл алынган башка мыйзамдар таанылат.

12-статья.

Кодекс - бул укук нормаларынын баарын же негизги массасын камтыган, коомдук мамилелердин белги뉉 бир жагын т‰здµн-т‰з жµнгµ салуучу мыйзам.

13-статья.

Регламент - кайсы бир мамлекеттик органдын, анын подразделениесинин же жергиликт‰‰ µз алдынча башкаруу органынын иш-тартибин жµнгµ салуучу ченемдик укуктук акт.

(Кыргыз Республикасынын 2005-жылдын 4-июнундагы N 71 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

14-статья.

Жобо - мамлекеттик органдардын, жергиликт‰‰ µз алдынча башкаруу органдардын, уюмдардын жана мекемелердин иштµµ тартибин уюштуруусунун укуктук статусун бардык жактан регламенттµµч‰, ошондой эле алардын башка органдар, уюмдар, мекемелер жана граждандар менен болгон µз ара мамилелерин аныктоочу ченемдик укуктук акт.

(Кыргыз Республикасынын 2005-жылдын 4-июнундагы N 71 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

15-статья.

Эрежелер - кайсы бир иштин т‰р‰н уюштуруу тартибин бардык жактан регламенттµµч‰ ченемдик укуктук акт.

16-статья.

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењеши Кыргыз Республикасынын Конституциясы тарабынан анын карамагына киргизилген маселелер, ошондой эле анын ички иштерин уюштуруу маселелери боюнча токтомдорду кабыл алат.

(КР 2006-жылдын 9-августундагы N 168 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

17-статья.

1. Кыргыз Республикасынын Президенти Кыргыз Республикасынын Конституциясын жана мыйзамдарын негиз кылып, µз‰н‰н ыйгарым укуктарынын чегинде указдарды жана буйруктарды чыгарат.

2. Кыргыз Республикасынын Президентинин ченемдик укуктук актылары указ т‰р‰ндµ чыгарылат.

3. Кыргыз Республикасынын Президенти укугуна ыйгарылган айрым маселелер боюнча токтомдорду жана буйруктарды чыгарат.

(КР 2007-жылдын 27-февралындагы N 24 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

18-статья.

1. Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰ Кыргыз Республикасынын Конституциясын жана мыйзамдарын аткаруунун негизинде жана Кыргыз Республикасынын Президентинин указдарын аткаруу ‰ч‰н µз‰н‰н ыйгарым укугунун чегинде буйруктарды кабыл алат.

2. Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н ченемдик укуктук актылары токтом т‰р‰ндµ кабыл алынат.

19-статья.

Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, административдик ведомстволор жана аткаруу бийлигинин башка борбордук органдары, жергиликт‰‰ мамлекеттик администрациялар, жергиликт‰‰ µз алдынча башкаруу органдары Кыргыз Республикасынын Конституциясынын, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин токтомдорунун, Кыргыз Республикасынын Президентинин актыларынын, Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н актыларынын негизинде жана аткаруу ‰ч‰н µздµр‰н‰н ыйгарым укуктарынын чегинде актыларды чыгарышат.

Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, административдик ведомстволор жана аткаруу бийлигинин башка борбордук органдары ченемдик укуктук актыларды буйрук т‰р‰ндµ чыгарышат; башкаруунун коллегиялуу формасындагы борбордук аткаруу бийлигинин органдарында ченемдик укуктук актылар токтом т‰р‰ндµ чыгарылат.

Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, административдик ведомстволор жана аткаруу бийлигинин башка борбордук органдары, жергиликт‰‰ мамлекеттик администрациялар, жергиликт‰‰ µз алдынча башкаруу органдары тарабынан чыгарылган башка аталыштагы актылар (жоболор, нускамалар, кµрсµтмµлµр, эрежелер жана башкалар) буйруктар же токтомдор менен бекитилет.

Министрлик, мамлекеттик комитет, административдик ведомство жана аткаруу бийлигинин башка борбордук органы, жергиликт‰‰ мамлекеттик администрация, жергиликт‰‰ µз алдынча башкаруу органы тарабынан ченемдик укуктук актыларды чыгаруу учурунда жогору турган мыйзам чыгаруучу органдын кайсы актысын (анын статьясын же пунктун) аткаруу ‰ч‰н ушул актыны чыгарып жатканы кµрсµт‰лµт.

(КР 2006-жылдын 9-августундагы N 168 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

III глава

Мыйзамдардын долбоорлорун даярдоо

боюнча иштерди пландоо

20-статья.

Мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун даярдоо эреже катары долбоорлорду даярдоо пландарынын негизинде тµмµнк‰ максаттарда ж‰рг‰з‰лµт:

- ченемдик укуктук актылардын илимге негизделген системасын т‰з‰‰;

- мыйзам чыгаруу ишиндеги айкындуулукту камсыз кылуу;

- мыйзам чыгаруу тапшырмаларында комплекстик жана изилдµµч‰л‰к чечимдерди камсыз кылуу;

- мыйзамдолбоор иштерин, долбоорлорду аналитикалык баалоо, жањы укук мыйзамдарын жазуу чечимдеринин илимий прогноздорунун натыйжалуулугун, ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун даярдоо мµµнµт‰нµ контролдукту к‰чµт‰‰н‰ уюштурууну жакшыртуу.

21-статья.

1. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењеши мыйзам чыгаруу иштеринин пландарын иштеп чыгат жана бекитет.

2. Кыргыз Республикасынын Президенти Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин палаталарында кароого кирги牉㵠ниеттенген мыйзамдардын долбоорлорун даярдоо планын иштеп чыгат жана бекитет.

3. Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰ Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин палаталарында кароо ‰ч‰н кирги牉㵠ниеттенген мыйзамдардын долбоорлорун даярдоо планын иштеп чыгат жана бекитет.

4. Кыргыз Республикасынын министрликтери, мамлекеттик комитети жана ведомстволору аларга иштеп чыгууга тапшырылган же µздµр‰н‰н демилгеси боюнча иштеп чыгууга ниеттенген мыйзамдардын долбоорлорун, Кыргыз Республикасынын Президентинин указдарын, Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н токтомдорун даярдоо пландарын иштеп чыгат жана бекитет.

5. Мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун даярдоого байланыштуу чыгымдарды каржылоо республикалык бюджетти жана жергиликт‰‰ бюджеттерди т‰з‰‰дµ бюджеттин чыгашаларды жиктµµс‰нµ ылайык чыгашалардын µз‰нчµ статьясы менен каралат.

(КР 2003-жылдын 1-августундагы N 166 Мыйзамынын, 2006-жылдын 4-августундагы N 148 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

22-статья.

1. Мыйзамдолбоор иштеринин учурдагы планы эреже катары бир жылдык мµµнµткµ иштелип чыгат.

2. Зарыл учурда мыйзам долбоор иштеринин учурдагы планында эске алынган жана конкретизацияланган мыйзамдолбоор иштеринин 5 жылдык жана андан да кµп мµµнµткµ эсептелген перспектив䉉 пландары иштелип чыгат.

23-статья.

Кыргыз Республикасынын максаттуу комплекстик социалдык-экономикалык µн‰г‰‰ программасын иштеп чыгуу учурунда аларда тийишт‰‰ мыйзамдарды жана башка ченемдик укуктук актыларды даярдоону жана кабыл алууну алдын ала каралган бµл‰мдµр бµл‰н‰п кµрсµт‰лµт.

24-статья.

Мыйзам долбоор иштеринин пландарынын долбоорун иштеп чыгуу учурунда кызыкчылыгы бар органдардын, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин депутаттарынын, илимий мекемелердин, ошондой эле граждандардын жана алардын бирикмелеринин сунуштары эске алынат.

25-статья.

Мыйзамдолбоор иштеринин пландары эњ маани뉉 жана эмгекти кµп талап кылган актылардын долбоорлорун иштеп чыгууну алдын ала карайт жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин, Кыргыз Республикасынын Президентинин, Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н тапшыруулары боюнча же µз демилгеси менен пландан тышкаркы актылардын долбоорлорун даярдоону эстен чыгарбайт.

Бул статьяга КР 2006-жылдын 9-августундагы N 168 Мыйзамындагы орус тилиндеги текстинде киргизилген µзгµрт‰‰лµр кыргыз тилиндеги тексттин µзгµрт‰‰лµр‰нµ туура келбейт.

IV глава

Ченемдик укуктук актылардын

долбоорлорун даярдоо жана каттоо

26-статья.

1. Ченемдик укуктук актылардын долбоорун даярдоо укук мыйзамын чыгаруучу органдын же анын тапшыруусу боюнча анын карамагындагы органдар, мекемелер, уюмдар, же кµрсµт‰лгµн органдардын, мекемелердин, уюмдардын µз демилгелери боюнча ж‰рг‰з‰лµт.

2. Мыйзам чыгаруучу орган ченемдик укуктук актынын баштапкы долбоорун даярдоону келишимдик негизде мамлекеттик органдарга, илимий мекемелерге, айрым граждандарга же алардын коллективине заказ катары бере алат.

3. Мыйзам чыгаруучу орган тењтайлаш долбоорлорду даярдоону бир нече органдарга, мекемелерге, уюмдарга, адамдарга тапшырууга же алар менен келишим т‰з‰‰гµ, ошондой эле эњ жакшы долбоорго конкурс жарыялоого акылуу.

27-статья.

1. Долбоордун ‰ст‰ндµ иштеп жаткан мыйзам чыгаруучу орган эреже катары долбоорду даярдоо боюнча ушул органдын кызматкерлеринин, адистеринин жана окумуштууларынын ичинен комиссия т‰зµт.

2. Долбоорлорду даярдоо ишине кызыкчылыгы бар мамлекеттик жана башка органдардын, уюмдардын жана мекемелердин µк‰лдµр‰ катыша алышат.

3. Долбоорлорду даярдоого долбоорлордун ‰ст‰ндµ иштеп жаткан органдардын жана уюмдардын юридикалык курамдары милдетт‰‰ т‰рдµ катышат.

28-статья.

1. Жарандардын жана юридикалык жактардын кызыкчылыктарына т‰здµн-т‰з тиешеси бар ченемдик укуктук актылардын долбоорлору, ошондой эле ишкерлик ишти жµнгµ салуучу ченемдик укуктук актылардын долбоорлору коомдук талкуу ж‰рг‰з‰‰ ‰ч‰н мыйзам чыгаруучу органдын расмий сайтында милдетт‰‰ т‰рдµ жарыяланышы керек. Мыйзам чыгаруучу органдын расмий сайты жок болгон учурда мыйзам чыгаруучу органдын чечими боюнча, ошондой эле мыйзамда каралган учурларда ченемдик укуктук актыларды жалпыга маалымдоо каражаттарында жарыялоо ж‰рг‰з‰лµт. Келип т‰шкµн сунуштар жана эскерт‰‰лµр мыйзам чыгаруучу орган тарабынан долбоорду толуктап иштеп чыгууда каралууга тийиш.

2. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин чечими боюнча мыйзамдардын долбоорлору белгиленген тартипте б‰тк‰л элдик талкууга чыгарылышы м‰мк‰н.

(КР 2003-жылдын 1-августундагы N 166 Мыйзамынын, 2004-жылдын 17-июлундагы N 89 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

29-статья.

Эгерде даярдалып жаткан мыйзамдын же башка ченемдик укуктук актылардын долбоорлорунун жоболорун конкретизациялоо жана µрк‰ндµт‰‰ ‰ч‰н дагы башка ченемдик укуктук актыларды кабыл алуу зарыл болсо, анда негизги долбоордо же актынын долбоорунун аны колдонууга кирги牉 жµн‰ндµг‰ бµл‰г‰ндµ ушул актыларды мыйзам чыгаруу органы белгилеген мµµнµттµрдµ тийишт‰‰ органдарга даярдоо жана кабыл алуу тапшырмасы каралат.

30-статья.

1. Ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун Кыргыз Республикасынын Президентине, Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰нµ кирги牉н‰н алдында алар милдетт‰‰ т‰рдµ Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги менен, мамлекеттин кирешелеринин азайышын же чыгымдарынын кµбµй‰ш‰н караштырган маселелер боюнча - Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен ишкердикти µн‰кт‰р‰‰ боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы менен ишкердик субъекттеринин ишин жµнгµ салууга багытталган, ошондой эле таламдаш министрликтер, мамлекеттик комитет, мамлекеттик комитеттер жана администрациялык ведомстволор менен макулдашылууга тийиш.

2. Республикалык бюджет жµн‰ндµ мыйзамга µзгµрт‰‰лµр, салыктарды кирги牉 же жокко чыгаруу жµн‰ндµ, аларды тµлµµдµн бошотуу, мамлекеттин финансылык милдеттенмелерин µзгµрт‰‰ тууралу мыйзамдардын долбоорлору, мамлекеттик бюджеттин эсебинен жабылуучу чыгымдарды кµбµйт‰‰н‰, болбосо анын киреше бµл‰г‰н азайтууну кароочу башка мыйзамдардын долбоорлору Кыргыз Республикасынын ¤кмµт‰н‰н макулдугу менен гана кабыл алынышы м‰мк‰н.

(КР 1997-жылдын 21-ноябрындагы N 82 Мыйзамынын, 1999-жылдын 13-июлундагы N 69 Мыйзамынын, 2003-жылдын 1-августундагы N 166 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

31-статья.

1. Ченемдик укуктук актынын даярдалган долбоору мыйзам чыгаруу органына актыны кабыл алуунун зарылдыгы кµрсµт‰лгµн негиз менен киргизилет, анда анын мазмунунун кыскача м‰нµздµмµс‰ берилет, долбоорду даярдоого катышкан, ошондой эле долбоор жµн‰ндµ макулдашылган органдардын жана уюмдардын тизмеси келтирилет.

2. Долбоорго зарыл болгон учурда финансылык-экономикалык эсептер, илимий жана башка адистештирилген (укуктук, финансы-экономикалык ж.б.) экспертизалардан µткµн актылар, статистикалык маалыматтар, кабыл алынып жаткан актыны колдонууда боло турган социалдык, экономикалык, юридикалык жана башка таасирлердин божомолу жана долбоордун жоболорун негиздµµ ‰ч‰н зарыл болгон башка маалыматтар тиркелет.

3. Ишкердикти мамлекеттик жµнгµ салуунун жањы т‰рлµр‰н караган ченемдик укуктук актынын долбоору киргизилген учурда маселелердин сыпатталышы менен кошо ошондой эле маалымкат да тиркелиши зарыл, анда ишкердиктин тиеше뉉 чµйрµс‰нµ мамлекеттин кийлигиш‰‰с‰ аркылуу чеч‰‰ пландаштырылуучу проблемаларды, жµнгµ салуунун максатын аныктоо, проблемаларды чеч‰‰ ‰ч‰н механизмдерди жана чараларды сыпаттоо, сунушталган актыга альтернативаларды сыпаттоо, бул ченемдик укуктук актыны кирги牉дµн чыгашалардын жана м‰мк‰н болгон кирешенин эсеп-кысабы, ченемдик укуктук актынын колдонуу мµµнµт‰н негиздµµ жана ченемдик укуктук актыны колдонуунун майнаптуулугун кµр‰‰гµ багытталган чаралардын тизмеси болуу керек. Проблемаларды сыпаттоодо бул проблемалар эмне себептен рынок механизмдеринин жардамы менен чечилбесин жана мамлекеттин кийлигиш‰‰с‰н талап кыларлыгын кµрсµт‰‰ зарыл.

3. Ишкердикти мамлекеттик жµнгµ салуунун жањы т‰рлµр‰ Кыргыз Республикасынын мыйзамдары аркылуу гана киргизилет.

(КР 2003-жылдын 1-августундагы N 166 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

32-статья.

1. Мыйзам чыгаруу органынын чечими боюнча ченемдик укуктук актылардын долбоорлору укуктук, финансы-экономикалык, экологиялык жана башка атайын илимий экспертизалык сыноолордон µт‰ш‰ м‰мк‰н.

2. Эксперт болуп тийишт‰‰ долбоорлорду даярдоого катышпаган уюмдар жана адамдар тартылышат.

3. Ченемдик укуктук актынын долбооруна баа бер‰‰дµ эксперттер кµз карандысыз жана экспертизаны µткµр‰‰ жµн‰ндµ тапшырма берген мыйзам чыгаруу органынын позициясы менен байланышы жок болот.

4. Кµз карандысыз илимий экспертизаны ж‰рг‰з‰‰ ‰ч‰н башка мамлекеттерден жана эл аралык уюмдардан кµр‰н‰кт‰‰ окумуштуулар жана адистер чакырылышы м‰мк‰н. Долбоор илимий экспертиза ‰ч‰н эл аралык уюмга жиберилиши м‰мк‰н.

33-статья.

1. Конституциялык укуктарды, граждандардын эркиндигин жана милдеттерин камсыз кылуу; коомдук бирикмелердин, массалык маалымат каражаттарынын укуктук статусу; мамлекеттик бюджет, салык системасы; экологиялык коопсуздук; укук бузууларга каршы к‰рµш; ишкердикти мамлекеттик жµнгµ салуунун жањы т‰рлµр‰н кирги牉 маселелери боюнча мыйзамдын долбоорлору илимий, укуктук жана башка адистештирилген (долбоордун профилине карата) экспертизадан µт‰‰с‰ тийиш.

2. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешине кароого киргизилген жана кµз карандысыз илимий экспертизага берилген мыйзамдардын долбоорлору эксперттердин корутундусу болгондо гана мыйзам чыгаруу органынын заседаниесинде каралат.

(КР 2003-жылдын 1-августундагы N 166 Мыйзамынын, 2006-жылдын 9-августундагы N 168 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

34-статья.

Ченемдик укуктук актыларда тµмµнк‰ реквизиттер болот:

- актынын формасына кµрсµтмµ (мыйзам, указ, токтом, буйрук ж.б.);

- актыны кабыл алган органды кµрсµт‰‰;

- жµнгµ салынуучу предметти кµрсµт‰‰ч‰ заголовок;

- актыны кабыл алган орду, датасы жана анын каттоо номери;